Funkcjonalna endoskopowa operacja zatok (FESS) w Katowicach
Przewlekłe zapalenie zatok potrafi latami dawać ból twarzy, niedrożność nosa i nawracające infekcje. Funkcjonalna endoskopowa operacja zatok (FESS) przywraca prawidłową wentylację zatok w sposób małoinwazyjny, bez cięć na twarzy. Zabieg wykonuję w Katowicach.
Zaczynamy od konsultacji. Proszę o zebranie dotychczasowej dokumentacji — opisy wcześniejszego leczenia, wyniki badań obrazowych, karty wypisowe — a potem oglądam nos w rynoskopii albo bezpośrednio w badaniu endoskopowym. Dopiero to pokazuje realne wskazania do zabiegu, a nie same objawy.

Dla kogo jest ten zabieg
- ból i tkliwość twarzy w okolicy zatok
- bóle głowy nasilające się przy pochylaniu
- trudności w oddychaniu przez nos
- spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
- zaburzenia węchu
- obecność ropnej wydzieliny w jamach nosowych
Przebieg zabiegu
Operacja FESS polega na precyzyjnym usunięciu zmian w obrębie ujść zatok przynosowych, które blokują ich wentylację i drenaż. Dzięki endoskopom optycznym wytwarzam szerokie połączenie między jamą nosa a zatokami. Zabieg prowadzę delikatnymi narzędziami mikrochirurgicznymi przez nozdrza, bez cięć na skórze twarzy.

W codziennej praktyce stosuję koncepcję MIST, czyli minimalnie inwazyjną technikę leczenia zatok. Oznacza to jak najmniejszą ingerencję w zdrowe tkanki przy dokładnym usunięciu zmian zapalnych.
Pracuję endoskopami o różnych kątach patrzenia, dzięki czemu zaglądam w ujścia zatok niewidoczne przy prostym wglądzie. Obraz z toru wizyjnego trafia w powiększeniu na monitor, co daje kontrolę nad polem operacyjnym przez cały zabieg. Zmiany zapalne usuwam narzędziami ssąco-obcinającymi — odcinają tkankę i od razu ją odsysają, bez szarpania błony śluzowej wokół. Krwawienie opanowuję punktowo, żeby nie naruszyć zdrowych struktur.

Zakres ustalam indywidualnie. U jednego pacjenta wystarczy odblokowanie ujścia zatoki szczękowej, u innego trzeba objąć zabiegiem zatokę czołową albo sitową, a czasem dołączyć korekcję przegrody.
Dlaczego zapalenie zatok wraca?
Do endoskopowej operacji zatok kwalifikuję pacjentów, u których przewlekłe zapalenie utrzymuje się co najmniej dwanaście tygodni i nie ustępuje po leczeniu zachowawczym. Operuję też pacjentów, u których ostre zapalenie wraca częściej niż cztery razy w roku.
Za nawrotami stoi zwykle kilka przyczyn naraz. Niedoleczona infekcja górnych dróg oddechowych, alergia albo ognisko zapalne przy zębie utrudniają drenaż zatok, a skrzywiona przegroda i przerośnięte małżowiny domykają ich ujścia. Podczas kwalifikacji sprawdzam, czy korekcja tych struktur powinna wejść do zakresu zabiegu.
Jakie badania wykonuję przed operacją zatok?
W dokumentacji szukam konkretów: jak długo trwało leczenie sterydem donosowym, ile kursów antybiotyku pacjent przeszedł i co pokazywały wcześniejsze badania obrazowe. To odróżnia zapalenie oporne na leczenie od takiego, którego nigdy nie leczono do końca.
Potem badam nos endoskopowo, oglądam ujścia zatok, błonę śluzową i ustawienie przegrody. Tomografia komputerowa nosa i zatok pokazuje, które zatoki obejmuje stan zapalny i jak przebiegają struktury kostne — bez niej nie zaplanuję zakresu operacji. Rynomanometria mierzy drożność nosa przed zabiegiem i daje punkt odniesienia po nim.
Dopiero pełny obraz pozwala odpowiedzieć na dwa pytania: czy operacja pomoże i jak daleko powinna sięgnąć. Jeśli badania pokazują, że problem sprowadza się do alergii albo do niedoleczonej infekcji, wracam do leczenia zachowawczego i wyznaczam termin kontroli.
Kiedy operacji nie proponuję?
Zdecydowana większość zapaleń zatok ustępuje bez chirurgii. Sterydy donosowe, regularne płukanie nosa i, gdy trzeba, antybiotyk wystarczają w większości przypadków — dlatego zabieg rozważam dopiero wtedy, gdy prawidłowo prowadzone leczenie nie przyniosło trwałej poprawy.
Operacji nie wykonuję w trakcie ostrego zakażenia — wtedy przesuwam termin do wygaszenia stanu zapalnego. Ostrożności wymagają zaburzenia krzepnięcia i leki przeciwkrzepliwe, dlatego przed zabiegiem ustalam, czy i kiedy takie leczenie odstawić, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Choroby współistniejące oceniam indywidualnie, razem z anestezjologiem.
Decyzję podejmuję po badaniach, nie na podstawie samych objawów.
Jak wygląda powrót do codziennych zajęć?
W szpitalu spędzasz zwykle około doby. Opatrunki zakładam żelowe albo z wchłanialnej gąbki, więc nie trzeba ich usuwać na kolejnej wizycie. Pierwsze dni przynoszą uczucie zatkanego nosa i niewielkie sączenie — to etap gojenia, nie powikłanie.
Do pracy biurowej pacjenci wracają na ogół po kilku dniach, pełna rekonwalescencja zajmuje 10–14 dni. Na ten czas zalecam regularne płukanie nosa solą fizjologiczną, odstawienie wysiłku fizycznego i powstrzymanie się od dmuchania nosem. Termin pierwszej kontroli ustalam przy wypisie.
Moje doświadczenie z operacją zatok
Endoskopową chirurgię zatok doskonaliłem na międzynarodowych kursach FESS, między innymi w Regensburgu, Grazu i Wiedniu. W 2025 roku współtworzyłem pracę opublikowaną w „Lancet Respiratory Medicine”, poświęconą leczeniu przewlekłego zapalenia zatok. Operuję w Centrum Medycznym Angelius Provita w Katowicach.
Najczęściej przyjmuję pacjentów z Katowic i śląskich miast, takich jak Zabrze czy Ruda Śląska. Zapraszam jednak pacjentów z całej Polski.
Najczęstsze pytania
Przede wszystkim w przewlekłym zapaleniu zatok, które nie ustępuje po leczeniu zachowawczym, oraz w wybranych zmianach w zatokach. O kwalifikacji decydują badanie endoskopowe i tomografia.
Nie. Całą operację FESS prowadzę endoskopowo, przez nozdrza, bez cięć na skórze.
Mogą się zdarzyć, zwłaszcza przy polipach nosa. Leczenie miejscowe po zabiegu i wizyty kontrolne na ogół ograniczają to ryzyko.
Sam zabieg przebiega w znieczuleniu ogólnym. Po nim dominuje uczucie zatkanego nosa i ucisku, a dolegliwości na ogół ustępują w ciągu kilku dni. Leczenie przeciwbólowe omawiam przed wypisem.
Balonikowanie rozszerza ujście zatoki cewnikiem i nie usuwa zmian zapalnych. FESS pozwala usunąć polipy i tkankę blokującą drenaż, dlatego sprawdza się w przewlekłym zapaleniu z polipami. Balonikowania obecnie nie wykonuję — powód opisuję na stronie tego zabiegu.
Tak, i często tak właśnie robię, bo skrzywiona przegroda utrudnia dostęp do zatok i sprzyja nawrotom. Zakres ustalam po tomografii — szczegóły opisuję przy plastyce przegrody nosa.
Zabieg
W pigułce
Znieczulenie
Ogólne (pełna narkoza)
Czas zabiegu
Pobyt w szpitalu zwykle około doby
Rekonwalescencja
Na ogół 10–14 dni
Koszt orientacyjny
Operacja zatok (FESS)
7 000 – 12 000 zł
FESS + operacja przegrody nosa
12 000 – 16 000 zł
dr n. med. Tomasz Grzegorzek · chirurg nosa i zatok
Centrum Medyczne Angelius Provita, Katowice
