Chirurgia plastyczna zmian i nowotworów skóry twarzy

Przebieg zabiegu

Zmianę wycinam z marginesem zdrowej tkanki dobranym do jej rodzaju i granic. Cięcie prowadzę wzdłuż naturalnych linii napięcia skóry albo na granicy okolic twarzy, bo tam blizna odkłada się najmniej widocznie. Wycięty fragment opisuję i wysyłam do badania histopatologicznego.

Ubytek zamykam metodą dobraną do jego wielkości i położenia. Mniejsze rany zbliżam szwem warstwowym, większe zamykam płatem z sąsiedztwa, który przesuwam tak, żeby napięcie skóry nie zniekształciło powieki, nosa ani kącika ust. Przy dużych ubytkach sięgam po przeszczep skóry pełnej grubości.

Kiedy zmianę na twarzy trzeba pokazać lekarzowi?

Sygnałem zostaje każda zmiana, która rośnie, zmienia barwę albo kształt, krwawi przy dotknięciu, swędzi lub owrzodzi się i nie goi przez kilka tygodni. Niepokój budzi też zmiana o nieregularnych, rozmytych granicach oraz taka, która wygląda inaczej niż pozostałe znamiona.

Skóra twarzy dostaje najwięcej promieniowania słonecznego przez całe życie, więc raki skóry powstają na niej częściej niż na innych okolicach ciała. Wczesne wycięcie oznacza mniejszy margines, mniejszy ubytek i krótszą bliznę.

Jakie badania wykonuję przed zabiegiem?

Zaczynam od oglądu zmiany w powiększeniu. Dermatoskopia pokazuje jej strukturę i pomaga ocenić granice, które gołym okiem bywają niewidoczne. Na tej podstawie planuję margines wycięcia, a przy podejrzeniu raka wyznaczam go ostrożniej.

Przeglądam dotychczasową dokumentację: opisy dermatologiczne, zdjęcia zmiany z wcześniejszych wizyt i wyniki poprzednich badań histopatologicznych. Przy zmianach rozległych albo umiejscowionych blisko oczodołu i nosa zlecam badanie obrazowe, żeby sprawdzić głębokość nacieku. Część pacjentów kieruję najpierw na konsultację dermatologiczną.

Po co wysyłam każdą zmianę do histopatologii?

Wynik badania mikroskopowego rozstrzyga dwie rzeczy: czym zmiana rzeczywiście była i czy margines wycięcia okazał się wystarczający. Obraz kliniczny bywa mylący — część zmian łagodnych przypomina raka, a część raków wygląda niewinnie.

Dlatego do histopatologii trafia każdy wycięty fragment, także ten usunięty z powodów estetycznych. Wynik omawiam z pacjentem, a jeśli patolog opisze naciek dochodzący do brzegu, planuję poszerzenie marginesu. Czasem kieruję wtedy pacjenta na konsultację onkologiczną.

Kiedy zabiegu nie proponuję?

Nie wycinam zmiany, której obraz wskazuje na czerniaka, bez wcześniejszej diagnostyki dermatologicznej. Takie rozpoznanie zmienia całą strategię leczenia, a wycięcie na własną rękę potrafi ją utrudnić.

Odkładam zabieg przy czynnym zakażeniu skóry w okolicy cięcia i przy nieustabilizowanych zaburzeniach krzepnięcia. Przy zmianach bardzo rozległych, naciekających oczodół albo chrząstkę nosa, kieruję pacjenta do ośrodka onkologicznego, gdzie leczenie planuje zespół kilku specjalności. Mówię o tym wprost podczas kwalifikacji.

Jak przebiega gojenie i co zostaje po bliźnie?

Szwy zdejmuję po pięciu do siedmiu dniach, a przy cienkiej skórze powiek wcześniej. Pierwsze dni przynoszą obrzęk i zasinienie okolicy cięcia, które schodzi w ciągu dwóch tygodni. Zalecam wtedy chłodzenie, odstawienie wysiłku i odłożenie kosmetyków na okolicę rany.

Blizna dojrzewa kilka miesięcy. Na początku pozostaje czerwona i wyraźna, potem blednie i spłaszcza się. Przez pół roku po zabiegu potrzebna zostaje ochrona przeciwsłoneczna filtrem, bo świeża blizna łatwo się przebarwia. Na kontrolach oceniam gojenie i w razie potrzeby proponuję postępowanie poprawiające wygląd blizny.

Moje doświadczenie z chirurgią skóry twarzy

Chirurgia zmian skóry twarzy łączy się z resztą mojej pracy przez anatomię nosa, powiek i okolicy oczodołu oraz przez techniki rekonstrukcyjne, których używam przy zamykaniu ubytków w nosie. Operuję w Centrum Medycznym Angelius Provita w Katowicach.

Przy zmianach wymagających szerszego leczenia współpracuję z dermatologiem i z onkologiem, a dalszy plan ustalam po otrzymaniu wyniku histopatologicznego.

Najczęstsze pytania