Kompleksowa diagnostyka chrapania i bezdechu sennego
Chrapanie bywa tylko uciążliwe dla otoczenia, ale bywa też objawem obturacyjnego bezdechu sennego, który obciąża serce i rozbija noc na kawałki. Diagnostyka rozstrzyga, który z tych dwóch scenariuszy dotyczy Ciebie — i na którym piętrze dróg oddechowych leży przyczyna.
Badania prowadzimy zespołowo: część laryngologiczną wykonuję osobiście, badanie snu przygotowuje i opisuje zespół pracowni. Kwalifikację do dalszego leczenia ustalam już na podstawie kompletu wyników.

Dla kogo jest ten zabieg
- głośne, nawykowe chrapanie
- przerwy w oddychaniu zauważone przez bliskich
- nadmierna senność w ciągu dnia i poranne bóle głowy
- uczucie niewyspania mimo pełnej długości snu
- nadciśnienie lub zaburzenia rytmu serca współistniejące z chrapaniem
- planowany zabieg na chrapanie — bez badania snu nie kwalifikuję do operacji
Przebieg zabiegu
Zaczynamy od wywiadu o śnie, chrapaniu i sennym zmęczeniu, najlepiej z udziałem partnera, który słyszy przerwy w oddychaniu. Potem badam nos, gardło, podniebienie i nasadę języka, w razie potrzeby endoskopowo — szukam miejsc, w których drogi oddechowe zwężają się najbardziej.

Samo badanie anatomii nie rozstrzyga jednak o bezdechu. Potwierdza go dopiero badanie snu, które rejestruje oddech, przepływ powietrza, saturację i pozycję ciała przez całą noc.
Czym różni się poligrafia od polisomnografii?
Poligrafię wykonujemy najczęściej w domu pacjenta. Zespół pracowni przygotowuje aparat i tłumaczy, jak go założyć na noc, a rano urządzenie wraca do odczytu. Badanie rejestruje oddech, chrapanie, saturację i tętno — u większości pacjentów to wystarcza, żeby potwierdzić bezdech i określić jego nasilenie.
Polisomnografia obejmuje szerszy zakres, między innymi zapis fal mózgowych i faz snu, dlatego prowadzimy ją w pracowni snu. Kierujemy na nią wtedy, gdy obraz z poligrafii nie zgadza się z objawami albo gdy w grę wchodzą inne zaburzenia snu.
Na czym polega endoskopia w czasie snu farmakologicznego?
Badanie snu mówi, ile razy oddech się zatrzymuje. Nie odpowiada natomiast na pytanie, które miejsce gardła się zapada — a od tego zależy wybór zabiegu.
Endoskopia w czasie snu farmakologicznego, w skrócie DISE, wypełnia tę lukę. Pacjent zasypia pod kontrolą anestezjologa, a ja oglądam endoskopem drogi oddechowe dokładnie w momencie, w którym się zwężają. Widzę wtedy, czy zapada się podniebienie, migdałki, nasada języka, czy kilka pięter naraz.
Co wynika z badania snu?
Wynik pokazuje liczbę zatrzymań i spłyceń oddechu w przeliczeniu na godzinę snu oraz głębokość spadków saturacji. Te dwie liczby oddzielają chrapanie pierwotne od bezdechu i porządkują jego nasilenie.
Omówienie wyniku zajmuje osobną wizytę. Tłumaczę na niej, co widać w zapisie, i przedstawiam dostępne drogi postępowania — od poprawy drożności nosa, przez małoinwazyjną chirurgię chrapania, po leczenie chirurgiczne bezdechu.
Kiedy diagnostyka snu nie jest konieczna?
Gdy chrapanie pojawia się sporadycznie, po alkoholu albo w czasie infekcji, i nikt nie zauważył przerw w oddychaniu, zaczynam od higieny snu i obserwacji. Badanie proponuję wtedy, gdy problem jest stały.
Odwrotna sytuacja też się zdarza. Jeśli bliscy widzą bezdechy, a Ty budzisz się zmęczony mimo przespanej nocy, badania nie odkładam — nieleczony bezdech obciąża układ krążenia.
Jak pracuje nasz zespół
Część laryngologiczną i DISE prowadzę osobiście. Badanie snu przygotowuje, wykonuje i opisuje zespół pracowni, z którym współpracuję — dzięki temu na wizytę podsumowującą przychodzisz z gotowym zapisem, a nie z samym skierowaniem.
Przyjmuję w Centrum Medycznym Angelius Provita w Katowicach. Pacjenci przyjeżdżają z aglomeracji śląskiej, a także spoza regionu.
Najczęstsze pytania
Chrapanie to dźwięk drgających tkanek gardła. Bezdech oznacza powtarzające się zatrzymania oddechu w czasie snu i obciąża układ krążenia, dlatego wymaga leczenia. Rozstrzyga o tym badanie snu, nie głośność chrapania.
Zwykle nie. Poligrafię pacjenci wykonują w domu, we własnym łóżku. Polisomnografię w pracowni snu proponujemy w bardziej złożonych przypadkach.
Aparat do poligrafii składa się z czujników na palcu, pod nosem i na klatce piersiowej. Większość pacjentów śpi z nim normalnie, a jedna noc wystarcza do oceny.
Bez niej nie wiadomo, które piętro dróg oddechowych odpowiada za problem, a zabieg dobrany na chybił trafił bywa nieskuteczny. Do operacji nie kwalifikuję bez wyniku badania snu.
Nie. Endoskopię w czasie snu farmakologicznego proponuję wtedy, gdy planujemy zabieg i trzeba precyzyjnie wskazać miejsce zapadania się dróg oddechowych.
Z trzech: konsultacji z badaniem laryngologicznym, badania snu i wizyty, na której omawiam wynik i proponuję dalsze postępowanie. Terminy poszczególnych kroków ustalamy przy zapisie.
Zabieg
W pigułce
Czas zabiegu
Konsultacja z endoskopią 30–45 min, badanie snu przez jedną noc
Koszt orientacyjny
Badanie snu — poligrafia
od około 800 zł
Endoskopia w czasie snu farmakologicznego (DISE)
od około 1 500 zł
dr n. med. Tomasz Grzegorzek · laryngolog
Centrum Medyczne Angelius Provita, Katowice

